☎ تلفن: 34772616 (041) ✉ ایمیل:info@omransharif.com  

آزمایشگاه

طراحی آزمایشگاه

مبانی طراحی معماری آزمایشگاه
اصلی ترین و بحرانی ترین مقوله ای که در زمینه طراحی معماری آزمایشگاه مطرح می شود اختصاص و سازماندهی فضاهای آزمایشگاهی است. مهمترین مسائلی که در این زمینه باید به آنها توجه نمود می توان به :

تاثیر روابط فضایی روی کاربری و پیوستگی فرایندها
تاثیر روابط فضایی روی ایمنی ( تداخل افراد با یکدیگر و یا تداخل افراد با تجهیزات )
اشاره نمود. برای طراحی یک آزمایشگاه مناسب اولین کار تخمین دقیق و محاسبه میزان فضای مورد نیاز با توجه به کاربری آزمایشگاه جهت قرار دادن تجهیزات و مبلمان و دکوراسیون آزمایشگاه و نیز فضای مورد نیاز برای انجام فعالیت های کاربران می باشد. امروزه بهترین روش تخمین و تشخیص فضای مورد نیاز مطابق با نیازهای فعلی و نیازهای آتی آزمایشگاه با توجه به اطلاعات برنامه استراتژیک سازمان مربوطه می باشد. البته پیشرفت تکنولوژی امروزه باعث شده است تا بتوان تعداد افراد بیشتر را در فضای کمتر به فعالیت واداشت اما افزایش چشمگیر نیاز به آزمایشگاه های جدید , دقت خروجی ها و مسائل بهره وری از آزمایشگاه نیز مطرح است که در طراحی معماری آزمایشگاه باید مورد بررسی و دقت قرار گیرد.

استانداردها و ضوابط در طراحی معماری آزمایشگاه
رعایت استانداردها و ضوابط در طراحی فضای داخلی آزمایشگاه به ما در رسیدن به یک درک صحیح کمک می نماید:
طراحی اولیه استاندارد فضای آزمایشگاه
جداسازی دقیق و مناسب فضاها متناسب با کاربری آزمایشگاه و نیاز کاربران
رعایت سطوح ایمنی استاندارد در فضا
مبلمان و سکوبندی آزمایشگاهی استاندارد
تهویه مناسب آزمایشگاه
نورپردازی مناسب و استاندارد آزمایشگاه
رعایت سرانه مربوط به فضاها متناسب با کاربری و ظرفیت مورد انتظار
انعطاف پذیری در طراحی فضاهای فیزیکی اولیه متناسب با رشد عملکرد و توسعه تست ها و بخش های آزمایشگاه

کمیت فضا در طراحی آزمایشگاه
یکی از مسائل مهم در طراحی معماری آزمایشگاه تخصیص فضای کافی برای آزمایشگاه است.
پیش بینی و اختصاص فضا بر مبنای حداقل فضای مورد نیاز با گذشت زمان موجب کاهش رضایت مندی می شود. همچنین توجه به توسعه و روند رو به رشد آزمایشگاه که شامل تعریف تست ها و تجهیزات جدید, بخش های فنی و کارکنان جدید می باشد نیز برای تخصیص فضای آزمایشگاهی کافی و استاندارد بسیار اهمیت دارد. فضای ناکارآمد و ناکافی مهمترین عامل نارضایتی و یکی از عدم انطباق های ماژور در بدنه اعتبار بخشی و ممیزی است. همچنین تداخل کارکنان با تجهیزات آزمایشگاهی و با یکدیگر یکی از مهمترین مسائلی است که در بحث ایمنی به وجود می آید. برای مثال حداقل فضای مورد نیاز برای راه اندازی یک آزمایشگاه پاتوبیولوژی طبق استانداردهای ملی آزمایشگاهی 120 متر مربع می باشد.

طراحی معماری آزمایشگاه و میزبندی آزمایشگاهی باید بر مبنای:
فعالیت همزمان حداکثر افراد
دکوراسیون آزمایشگاه
فضای مورد نیاز جهت انجام تست ها
و همچنین کاربری آزمایشگاه باشد.

جداسازی فضاها در طراحی معماری آزمایشگاه باید متناسب با شرایط آزمایشگاه تنظیم گردد از این جهت ارائه یک الگوی ثابت برای راه اندازی انواع آزمایشگاه های مختلف امکان پذیر نمی باشد. به همین دلیل برای طراحی معماری آزمایشگاه باید به شرایط و نیازهای آزمایشگاه و نوع کاربری آن توجه نمود. ابعاد و جانمایی فضای کار تاثیر بسیار زیادی روی مسائل ایمنی , کیفیت خروجی ها و بازدهی فعالیت های آزمایشگاهی دارد.

کیفیت فضای آزمایشگاهی
کیفیت در طراحی فضای یک آزمایشگاه به این مسئله بستگی دارد که فضا مناسب کاربری مورد نظر و وظایف تعریف شده در آن فضا می باشد یا خیر؟ از مهمترین مسائلی که در کیفیت فضای آزمایشگاهی و طراحی معماری آزمایشگاه باید به آن دقت نمود شامل :

دیوار و پارتیشن بندی
نور و نورپردازی آزمایشگاه
تهویه و شرایط دما
خروجی های تاسیساتی
سیستم تامین آب و دفع فاضلاب
ایمنی
چیدمان
دسترسی ها از مهمترین مسائلی است که برای طراحی معماری آزمایشگاه باید به آن دقت نمود. در این مورد باید دسترسی کاربران و دسترسی مراجعین , انتقال نمونه ها به وسیله پرسنل آزمایشگاه , ترالی های اتوماتیک , سیستم پنوماتیک را مد نظر قرار داد. قابلیت گسترش و توسعه فضای فیزیکی آزمایشگاه از مسائل مهم دیگری است که در طراحی فضای آزمایشگاه باید به آن توجه نمود. از مهمترین دلایل برای پیش بینی توسعه آتی فضاها و یا تغییر آنها شامل پیشرفت های تکنولوژی , امکان ظهور شاخه های علم و تکنولوژی و تغییر در نیازها می باشد.